Open Interest (Açık Pozisyon) Nedir? Nasıl Yorumlanır?

Open Interest (OI — açık pozisyon), vadeli işlem piyasasında o an açık olan toplam sözleşme miktarıdır. Henüz kapatılmamış tüm long ve short pozisyonların toplam büyüklüğünü ifade eder. Hacimden farklıdır: hacim belirli bir süredeki işlem akışını, open interest ise piyasada duran pozisyon stokunu ölçer.

Open interest nasıl değişir?

Her vadeli işlemde bir alıcı ve bir satıcı vardır; OI'nin değişimi tarafların ne yaptığına bağlıdır:

• Yeni alıcı + yeni satıcı karşılaşırsa: OI artar (piyasaya yeni para giriyor).
• Pozisyon kapatan iki taraf karşılaşırsa: OI azalır (para piyasadan çıkıyor).
• Pozisyon el değiştirirse: OI değişmez.

Fiyat + OI birlikte nasıl okunur?

OI tek başına yön söylemez; asıl güç, fiyat hareketiyle birlikte okunduğunda ortaya çıkar. Klasik dörtlü matris şudur:

• Fiyat ↑ + OI ↑: Yükselişe yeni para giriyor — trend sağlıklı ve destekleniyor.
• Fiyat ↑ + OI ↓: Yükseliş, short'ların kapanmasından besleniyor (short squeeze) — yeni alıcı yok, hareket kırılgan.
• Fiyat ↓ + OI ↑: Düşüşe yeni para giriyor (agresif short açılışı) — düşüş trendi destekleniyor.
• Fiyat ↓ + OI ↓: Düşüş, long'ların kapanmasından/likidasyonundan geliyor — satış baskısı tükeniyor olabilir.

Bu matris, "fiyat neden yükseliyor?" sorusuna verilebilecek en somut cevaplardan biridir: gerçek talep mi, yoksa sıkışan short'ların zorunlu alımı mı?

Aşırı OI ne anlama gelir?

OI tarihsel zirvelere yaklaştığında piyasa aşırı kaldıraçlı demektir: çok fazla pozisyon, görece az teminatla ayakta duruyordur. Bu ortamda küçük bir fiyat hareketi bile zincirleme likidasyon dalgası başlatabilir — 2021'deki ünlü %20-30'luk günlük düşüşlerin çoğu, rekor OI seviyelerinin temizlenmesiydi. Bu yüzden yüksek OI + aşırı pozitif fonlama kombinasyonu, deneyimli izleyiciler için klasik bir tepe uyarısıdır.

OI verisi nereden izlenir?

Binance dahil büyük borsalar OI verisini halka açık yayınlar. KriptoMercek, BTC ve ETH açık pozisyon verisini Piyasa Nabzı bölümünde canlı gösterir; analiz motorundaki open interest analizörü ise OI değişimini fiyatla birlikte yorumlayıp yön sinyaline kanıt olarak ekler.

Özet

Open interest, vadeli piyasadaki açık pozisyon stokudur. Fiyatla birlikte okunduğunda hareketin arkasında yeni para mı yoksa pozisyon kapatma mı olduğunu gösterir; aşırı yüksek OI ise piyasanın kaldıraçla şiştiğinin ve sert bir temizlik riskinin arttığının işaretidir.